ميرزا حسن حسينى فسايى
1358
فارسنامه ناصرى ( فارسى )
« چو تكرارش كنى هر دم جهان را بوى خوش گيرد » باز همان بيتها را در اين جاى نوشتم : چونكه بهرام كيقباد كلاه « 1 » * تاج كيخسروى رساند به ماه در چنان بىسكون هفت ستون * هفت گنبد كشيد بر گردون رنگ هر گنبدى ستاره شناس * بر مزاج ستاره كرده قياس گنبدى كو ز قسم كيوان بود * در سياهى چو مشك پنهان بود آنكه از آفتاب داشت خبر * زرد بود از چه از حمايل زر كولار « 2 » : 11 فرسخ شمالى « آسپاس » است . لاله گون : 5 فرسخ ميانه جنوب و مشرق « آسپاس » است . مهجان : 2 فرسخ در جانب جنوب « آسپاس » است . مهدى آباد : 6 فرسخ شمالى « آسپاس » است . نظام آباد : 3 فرسخ ميانه شمال و مشرق « آسپاس » است . [ 36 ] - بلوك سرحد شش ناحيه از سردسيرات فارس ، در ميانه شمال و مغرب شيراز افتاده است ، در همه چيز مانند سرحد چهار دانگه است ، درازى آن از قريه « كيفته » تا « گندمان » 21 فرسخ ، پهناى آن از « اسفدران » تا قريه « ميمند فلارد » 11 فرسخ . محدود است از جانب مشرق به سرحد چهار دانگه و بلوك آباده اقليد و از سمت شمال به نواحى اصفهان و از طرف مغرب و جنوب به نواحى بختيارى و كوهگيلويه . در قديم به شش بلوك قسمت بوده ، همه را يكى نموده ، در تحت يك حكومت قرار دادهاند و از قديم تاكنون هميشه حكومت و ضابطى اين بلوك با خوانين قشقائى بود و تاكنون در تصرف داراب خان ، ايل بيگى قشقائى باقى است . و اين شش ناحيه از اين قرار است : 1 - ناحيه پادنا : قصبه آن « خور » است . 2 - ناحيه حنا : قصبه آن را نيز « حنا » گويند . 3 - ناحيه سميرم : قصبه آن را نيز « سميرم » [ گويند ] . 4 - ناحيه فلارد : قصبه آن نيز « فلارد » است . 5 - ناحيه وردشت : قصبه آن « گرم آباد » است . 6 - ناحيه ونك : قصبه آن را نيز « ونك » گويند . تميز و تشخيص هريك از اين نواحى از ديگرى بدست نيامد كه نگاشته گردد و اكنون قصبه تمام سرحد شش ناحيه ، قصبه « سميرم » است . عرضش از خط استوا 31 درجه و 26 دقيقه است ، طول آن از گرىنيچ رصدخانه انگلستان پنجاه و [ ] درجه و [ ] دقيقه است . انحراف قبله مسلمانى آن از نقطه جنوب به جانب مغرب پنجاه و [ ] درجه و [ ] دقيقه است .
--> ( 1 ) . هفت پيكر نظامى ، وحيد دستگردى ، ص 145 . ( 2 ) . در كتاب جغرافيا و اسامى دهات كشور ، ج 2 ، ص 270 : ( قولار ) .